Dyslexieweb

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte

Dyslexie op school

E-mailadres Afdrukken PDF

De meeste problemen met dyslexie ondervind je op school. Gelukkig is er op de scholen over het algemeen steeds meer erkenning voor het probleem en wordt er ook steeds beter mee om te gaan. Wel geldt voor ieder kind op ieder type onderwijs: stap met vragen over de dyslexie-begeleiding en mogelijkheden naar de leraar of mentor, deze kan je precies vertellen welke mogelijkheden en regels er op een school opgesteld zijn voor begeleiding in dyslexie, of je doorverwijzen naar degene die het wel precies weet.

(Let op: onderstaande uitspraken over wetten en regels zijn in Nederland geldig! Voor België zullen andere regels gelden!)

Remedial Teaching

Op bijna iedere school, op de basisschool maar vooral op het middelbaar, is remedial teaching geregeld. Wat dit precies inhoudt, hebben we beschreven onder ‘behandelmethodes’ op deze website.

Basisschool

Omdat dyslexie steeds vaker vanaf groep 4 gesignaleerd wordt, moet er op basisscholen steeds meer rekening gehouden worden met deze leerlingen. Iedere school heeft zijn eigen beleid op het gebied van dyslexie en omdat je op de basisschool vaak meer één vaste juf of meester hebt, is het ook weer afhankelijk hoe deze ermee om zal gaan. Het beste advies als je kinderen op de basisschool hebt, luidt dan ook: praat met de leraar over de mogelijkheden en moeilijkheden.

VMBO

De laatste tijd zijn er ontzettend veel veranderingen binnen de eisen en verplichtingen op de middelbare scholen, deze tekst is gebaseerd op de stand van zaken in leerjaar 2009-2010.

Op het vmbo is het wettelijk geregeld dat leerlingen die de basisberoepsgerichte leerweg volgen niet meer verplicht een tweede vreemde taal (Frans of Duits) hoeven te volgen. Een hele opluchting voor de meeste dyslectici, die grote moeite hebben met het leren van een nieuwe taal, zeker als die zo complex is als het Duits.(c) Fokke en Sukke

Wel kan het zo zijn dat vanuit school een tweede vreemde taal verplicht gesteld wordt (omdat dit voor de school makkelijker is met het maken van de schoolroosters, bijvoorbeeld). In dit geval kun je als ouder of als leerling naar de mentor toestappen om te overleggen of er toch een uitzondering gemaakt kan worden, aangezien er geen wettelijke verplichting is. Als aangetoond kan worden dat een extra taal een zware extra belasting is, door een dyslexieverklaring, zal de school waarschijnlijk het rooster voor je aanpassen.

Voor de andere leerwegen op het vmbo geldt dat de eerste twee jaar het volgen van Duits óf Frans wel verplicht is, maar bij de invulling van het vak kan een docent wel rekening houden met de persoonlijke situatie van een dyslectische leerling.

In de laatste twee jaar van het vmbo zijn er veel keuzemogelijkheden voor ‘vakkenpakketten’, waarbij Frans of Duits vervangen kan worden door (al naar gelang een school dit aanbiedt) Arabisch, Turks, Spaans, maatschappijleer II, geschiedenis of aardrijkskunde.

HAVO/VWO

Voor leerlingen op de havo en het vwo is er in de onderbouw (eerste drie jaar) geen mogelijkheid om onder het verplichte Frans en Duits uit te komen. Wel kan er door de docent gekeken worden hoe er voor dyslectische leerlingen invulling gegeven kan worden aan deze vakken, omdat enkel voor Nederlands en Engels kerndoelen zijn vastgelegd, en niet voor de andere vreemde talen. Hierbij moeten de doorstroommogelijkheden van de dyslectische leerling wel in het oog gehouden worden.

De makkelijkste manier om in de onderbouw een ontheffing te krijgen voor Frans óf Duits (niet allebei) is als de leerling een andere tweede vreemde taal kiest (als de school deze aanbiedt), zoals Turks, Arabisch of Spaans. Spaans kan voor dyslectische leerlingen een betere keuze zijn dan Duits, omdat de grammatica en spellingsregels algemeen gezien eenvoudiger zijn. Maar deze keuze is natuurlijk persoonlijk en zal niet voor iedereen gelden.

In de bovenbouw is voor de HAVO een tweede vreemde taal (naast Engels en Duits) niet meer verplicht, als zij een ander profiel kiezen dan cultuur & maatschappij. Alleen in dit profiel wordt veel aandacht aan taal besteed en worden Frans en/of Duits geboden.

In de bovenbouw van het VWO is een tweede vreemde taal in principe wél verplicht. Als talen een groot probleem vormen is het profiel cultuur & maatschappij wel af te raden, aangezien je hierin meestal Engels, Frans en Duits volledig zult krijgen.

Er is wel een mogelijkheid om een ontheffing te krijgen als je een taalstoornis hebt zoals dyslexie, of als je voro de profielen natuur & techniek of natuur & gezondheid kiest en de talen een succesvolle afronding van het onderwijs verhinderen.

Het is wel aan te raden voor een school om ieder geval apart te beoordelen, aangezien er toestemming van de inspectie voor nodig is, en er een vervangend vak met een studielast van minstens 440 uur voor teruggekozen moet worden.

Op het gymnasium is er geen ontheffing mogelijk, omdat daar een klassieke taal in plaats van een mdoerne vreemde taal komt.

(c) DyslexiewebCentraal Schriftelijke examens (eindexamens middelbare school)

Met de Centraal Schriftelijke Examens (de eindexamens) streeft men er naar om de komende jaren alles te digitaliseren: de examens moeten deels of volledig op de computer worden verricht. Op dit moment (schooljaar 2009-2010) is het al zo dat bij de basis-beroeps leerweg op het vmbo alle examens al digitaal gemaakt worden. Hiervoor zijn door Cito, de examenmakers, ook twee verschillende versies beschikbaar gesteld: een gewone versie en een dyslexie-versie. Bij de dyslexieversie worden de vragen en teksten extra voorgelezen zodat de tekst voor mensen met dyslexie makkelijker te interpreteren is.

Wettelijk vastgesteld is dat mensen met aangetoonde dyslexie (dyslexieverklaring) bij de inspectie gemeld worden, zodat er een uitzondering gemaakt kan worden bij de eindexamens op ieder niveau (vmbo-havo-vwo). Een leerling krijgt 30 minuten extra de tijd, mag gebruik maken van een Daisyspeler en krijgt de mogelijkheid om van een Nederlands woordenboek gebruik te maken.

Als de school veel aandacht besteed aan persoonlijke begeleiding, kan het zijn dat de examensecretaris van de school voor de eindexamens een persoonlijk gesprekje met de dyslectische leerlingen op een school heeft om de wensen en voorkeuren door te nemen. Je kunt dan aangeven of je graag een uitvergrootte tekst wilt hebben, of je de extra tijd nodig hebt, of je de teksten voorgelezen wilt hebben etc. Zit je (bijna) in je examenjaar en wil je hier meer over weten, raadpleeg dan je mentor eens!

Verdere maatregelen….

De school kan voor leerlingen met dyslexie de volgende mogelijkheden aanbieden:

  • Extra tijd bij proefwerken (meestal 30 minuten)
  • Extra mogelijkheden bij luistertoetsen, door te werken met DaisySpeler of Windows Media Player, die je zelf stil kunt zetten om extra tijd te krijgen voor de vragen
  • Proefwerken kunnen worden uitvergroot
  • Je kunt een kopietje krijgen van teksten die op het bord geschreven worden
  • Proefwerken kunnen op de computer worden gemaakt, met spellingscontrole.

(c) Dyslexieweb