Dyslexieweb

  • Vergroot lettergrootte
  • Standaard lettergrootte
  • Verklein lettergrootte

Help, mijn kind is dyslectisch!

E-mailadres Afdrukken PDF

Wanneer je ontdekt dat je kind dyslexie heeft, is dat even schrikken, en komen er veel vragen op je af. Wat is dyslexie precies? Wat betekent het voor mijn kind? Wat kan ik van de school verwachten? Wat kan ik van de zorgverzekering verwachten? En natuurlijk: wat kan ik als ouder doen? Bij elke stap is de samenwerking tussen ouders, school en behandelaar een sleutel tot succes. Hetgeen het  kind helpt om beter te functioneren staat hierbij centraal.

Om als ouder de weg te vinden, vindt u hier een praktisch stappenplan. Het biedt een leidraad, geen verplichte route. De beste weg en oplossing kunnen verschillen van kind tot kind en van situatie tot situatie.

Stap 1: Bestaat er een vermoeden van dyslexie?

Wanneer ouders een kind hebben met ernstige lees- en spellingproblemen, kunnen zij de leerkracht vragen of er een vermoeden van dyslexie is. Samen wordt gekeken naar de gegevens in het leerlingvolgsysteem. Het is belangrijk om na te gaan welke hulp is geboden en welke effecten deze hulp gehad heeft. De school kan ouders adviseren of een eventueel dyslexie-onderzoek en behandeling wenselijk is.

Stap 2: Laat dyslexie vaststellen

Dyslexie wordt vastgesteld door een GZ-psycholoog, die het kind test. Na het onderzoek maakt de psycholoog een rapportage op. Er wordt hierin besproken of er behandeling nodig is, welke ondersteuning de school kan bieden en hoe ouders het kind thuis kunnen ondersteunen.

Wanneer uit onderzoek blijkt dat het kind dyslexie heeft, stelt de GZ-psycholoog een dyslexieverklaring op. Hierin staat welke ernstige belemmeringen het kind op school en in het dagelijks leven ondervindt. Ook kan in de dyslexieverklaring staan wat het kind nodig heeft aan behandeling, ondersteuning of ICT-hulpmiddelen. De school kan de volgende ondersteuning bieden:

· extra tijd bij proefwerken (meestal 30 minuten)

· proefwerken vergroot afdrukken, zodat de letters beter leesbaar zijn

· gebruik van ICT-hulpmiddelen toestaan zoals Kurzweil 3000, Sprint Plus, WoDy of een Daisy speler

· vrijstelling geven in het VMBO, om een extra tweede taal te laten vallen, zoals Frans of Duits

· een kopie of print geven van alle informatie die op het (digitale) schoolbord is geschreven

· mondeling tentamens afnemen

· auditieve (gehoormatige) ondersteuning bieden

· teksten in het Lettertype Dyslexie aanbieden indien dit de persoonlijke voorkeur van uw kind heeft

Stap 3: Vraag eventueel vergoeding onderzoek en behandeling aan

Bij de vaststelling van dyslexie kan een behandeling door bijvoorbeeld een psycholoog of orthopedagoog een passende vervolgstap zijn. Sinds 1 januari 2009 is de vergoeding van het onderzoek en behandeling van ernstige, enkelvoudige dyslexie in het basispakket van de zorgverzekering opgenomen. Het woord 'enkelvoudig' wil zeggen dat er géén sprake mag zijn van bijkomende problemen zoals bijvoorbeeld AD(H)D.

Kinderen komen in aanmerking voor een vergoeding van het onderzoek:

· als ze in de basisschoolleeftijd zijn. De vergoeding wordt volledig ingevoerd in 2013. In 2012 kan alleen aanspraak gemaakt worden op vergoeding voor kinderen van 7 t/m 11 jaar. Elk jaar wordt deze leeftijd een jaar opgetrokken totdat in 2013 alle kinderen in het basisonderwijs voor vergoeding in aanmerking komen.

· als het leerlingdossier op school volledig is en er voldoende staat beschreven dat de school vermoedt dat het kind ernstige enkelvoudige dyslexie heeft.

Wanneer de resultaten van het onderzoek het vermoeden van ernstige enkelvoudige dyslexie bevestigen, komt het kind ook in aanmerking voor vergoeding van de behandeling binnen de basisverzekering. Heeft het kind de behandeling doorlopen, dan kan het ook een ‘verklaring van uitbehandeling’ ontvangen en in aanmerking komen voor vergoeding van een Daisy speler.

Meer informatie over het dyslexieonderzoek, -behandeling en -vergoeding is te lezen op www.steunpuntdyslexie.nl of www.masterplandyslexie.nl in de brochure “Dyslexie, school & gezondheidszorg - Tips voor ouders”. Meer informatie over de vergoeding van Daisy spelers is te vinden op www.lexima.nl/artikelen/dyslexie/vergoeding-daisy.

Stap 4: Kies een ICT-hulpmiddel

Wanneer ouders horen dat hun kind dyslexie heeft, is de kans groot dat ze het advies krijgen om een ICT-hulpmiddel aan te schaffen. Daarmee kan het kind op zijn of haar eigen intelligentieniveau onderwijs blijven volgen. Het kind staat centraal bij de keuze van een hulpmiddel. Het hulpmiddel moet passen bij de aard van de dyslexie en leeromgeving van het kind. Daarom bestaan er veel verschillende hulpmiddelen, van voorleesapparaat tot geavanceerde dyslexiesoftware. Welk hulpmiddel het meest geschikt is voor het kind hangt af van meerdere factoren zoals probleemgebieden, ernst van de dyslexie, leeftijd en het onderwijstype. Met behulp van de Dyslexie Hulpwijzer wordt de ouder op weg geholpen bij het kiezen van het juiste hulpmiddel. Van een aantal ICT-hulpmiddelen is bij Lexima een demo aan te vragen om zelf te oefenen met het programma. Voor persoonlijk advies kan de ouder terecht bij Lexima. Zij kennen de ICT-hulpmiddelen als geen ander en worden voortdurend bijgeschoold. Op afspraak geven zij demonstraties, individuele adviezen of kind- en oudertrainingen bij u in de regio.

Stap 5: Samenwerking met school

Overleg tussen ouders en school is essentieel om maximaal voordeel uit het hulpmiddel te halen. Misschien werkt de school al met hulpmiddelen en kan het kind er thuis én op school mee aan de slag, of ligt de aanschaf van hulpmiddelen in de planning. Kunnen de ouders meewerken aan het gebruiksklaar maken van boeken om het gebruik van een hulpmiddel te ondersteunen? In de uitgave ‘Technische maatjes bij dyslexie’ van het Masterplan Dyslexie staan adviezen voor een effectieve aanpak. De ouder kan dit instructiemateriaal bestellen op www.masterplandyslexie.nl of het rechtstreeks downloaden.

Stap 6: Volg een demonstratie

Tijdens een kind & ouder demonstratie bij Lexima maakt u op een prettige manier kennis met de verschillende ICT-hulpmiddelen. Zo kunt u een verantwoorde keuze maken.

Stap 7: Schaf het gekozen ICT-hulpmiddel aan

Als de voorgaande stappen zijn doorlopen, kan de ouder overgaan tot aanschaf.

Stap 8: Leer met het ICT-hulpmiddel werken

Na aanschaf van een dyslexie-hulpmiddel is het mogelijk om bij Lexima een kind & ouder training in groepsvorm te volgen. Lexima organiseert deze trainingen tijdens de schoolvakanties. Aan de hand van een werkboek en laptop leert u, samen met uw kind, de basismogelijkheden van het programma nog beter kennen.

Stap 9: Informeer de school

Wanneer een ICT-hulpmiddel is aangeschaft is het goed om met de leerkracht te bespreken wat thuis al is ondernomen om het kind te ondersteunen en samen met de leerkracht te bekijken welke mogelijkheden er in de klas zijn. Volgens de Wet Gelijke Behandeling hebben leerlingen en studenten met dyslexie op de basisschool, voortgezet onderwijs, MBO, HBO en universiteit recht op maatregelen en voorzieningen die hen helpen hun studie tot een goed einde te brengen. Hiervoor gelden de volgende richtlijnen:

  • het moet duidelijk zijn waar ze recht op hebben en op welke wijze ze toegang krijgen tot hulpmiddelen
  • de dyslexieverklaring kan recht geven op voorzieningen die noodzakelijk zijn om de opleiding succesvol te maken
  • de schoolleiding moet ondersteuning en voorzieningen bieden om het voor dyslectische studenten mogelijk te maken de opleiding te kunnen doorlopen
  • bij onduidelijkheid of onenigheid kan een beroep worden gedaan op de Commissie Gelijke Behandeling: zie www.cgb.nl
  • de Wet Gelijke Behandeling geeft aan dat de school binnen ‘de grenzen van redelijkheid’ in aanpassingen moet voorzien

Een leerling met een dyslexieverklaring die werkt met een hulpmiddel, mag dit ook gebruiken bij examens. In het Eindexamenbesluit zijn daarvoor onder artikel 55 speciale bepalingen opgenomen.

Ouders kunnen in samenwerking met school de volgende acties ondernemen:

· leerling, ouder, docent of begeleider vraagt bij de directeur toestemming om een hulpmiddel tijdens het centraal examen te gebruiken.

· dit verzoek gaat vergezeld van de dyslexieverklaring. In deze verklaring is duidelijk voorgeschreven welk hulpmiddel de leerling nodig heeft.

· de directeur maakt bij de inspectie melding van de door hem verleende toestemming.

· tijdig examens in PDF-formaat aanvragen en voorbereidingen treffen volgens een protocol. Zie www.lexima.nl/artikelen/dyslexie/examens of www.duo.nl

· oefenexamens doen met leerlingen is aan te bevelen. Bij proefwerken, tentamens en Cito kan gebruik gemaakt worden van hulpmiddelen.

Stap 10: Blijf op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen

Op de Lexima website en via de nieuwsbrief blijft de ouder op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen op het gebied van dyslexie en o.a. relevante wet- en regelgeving. Goede informatie over dyslexie en wat je kunt doen als ouder is ook te vinden op de website van de oudervereniging Balans op www.balansdigitaal.nl.